Μία σελίδα του Οδηγού παρεμβάσεων

O Οδηγός των παρεμβάσεων του NOESI.gr περιγράφει προγράμματα (μοντέλα) παρέμβασης, θεραπείας και αντιμετώπισης στους τομείς της υγείας και της εκπαίδευσης.

O Οδηγός παρεμβάσεων περιγράφει τους σκοπούς και μεθόδους που χρησιμοποιούνται σε προγράμματα (μοντέλα) παρέμβασης, θεραπείας και αντιμετώπισης στους τομείς της υγείας και της εκπαίδευσης. Έχει πιστοποιηθεί από το Health on the Net Foundation. Παρουσιάζει γενικές κατευθύνσεις και σχετικές, όχι εξατομικευμένες, μεθόδους παρέμβασης. Δείτε τον Οδηγό στη σελ. noesi.gr/book/intervention

Tomatis (Τοματίς)

Το Tomatis είναι ένα σύστημα που δημιουργήθηκε τη δεκαε­τία του 1950 από τον Alfred Tomatis (1920-2001) ένα Γάλλο ωτορινολαρρυγγολόγο και το οποίο ορίζεται ως Παιδαγωγι­κή της Ακρόασης.
    Μετάφραση για το NOESI.gr: Ιωάννα Αγγέλου Eιδική παιδαγωγός Ευλαμπία Αγγέλου Yπευθ. Οργάνωσης και Διοίκησης
Το παιδαγωγικό ή θεραπευτικό εργαλείο της Με­θόδου Tomatis ονομάζεται «Ηλεκτρονικό Αυτί». Το «Ηλεκτρονικό Αυτί» είναι ένα σύστημα που αξιο­ποιεί και ενεργοποιεί ξανά τις στρατηγικές που εμπλέκονται στην αντιληπτική οργάνω­ση και στη διαχείριση του ηχητικού περιβάλλοντος το οποίο ο εγκέφαλος είναι ικανός φυσιολογικά να χρησιμο­ποιεί όταν η ακοή δεν είναι διαταραγμένη. Η ακοή είναι διαταραγμένη όταν υπάρχει δυσλει­τουργία των δύο μυών που εντοπίζονται στο μέσο αυ­τί, ο ρόλος των οποίων είναι να επιτρέπουν την ακρι­βή και αρμονική ερμη­νεία των ακουστικών πληροφο­ριών στο έσω αυτί και από εκεί στον εγκέφαλο. Σε αυτήν την περίπτωση, ο εγκέφαλος θέτει σε λειτουρ­γία ένα σύστημα προστασίας, ενεργο­ποιώντας μηχα­νισμούς που εμποδίζουν την ακοή. Έτσι, ο ρόλος του «Ηλεκτρονικού Αυτιού» είναι ακριβώς να αποκαταστήσει/ επανορθώσει αυτούς τους δύο ακουστι­κούς μυς ώστε να λειτουργούν πλή­ρως, έτσι ώστε να απομα­κρυνθούν οι μηχανι­σμοί πα­ρεμπόδισης και να επανενεργο­ποιηθεί η πλήρης ακουστική ικανότητα/ δυνατότητα.

Ιστορία

Στα τέλη του 1940, όταν ο Tomatis εξέταζε εργάτες που υπέφεραν από επαγγελματική κώφωση (που εί­χαν χάσει την ακοή τους λόγω της επαγγελματικής τους ενασχόλησης), πα­ρατήρησε ότι οι μεταβολές στα αυτιά τους συνοδεύονταν πάντα από φωνητική ανεπάρκεια (φωνητικά ελλείμματα). Επίση, τον ίδιο καιρό, απασχολούνταν ως σύμβουλος για τρα­γουδιστές που υπέφεραν από προβλήματα στη φω­νή τους. Όταν έκανε ακουόγραμμα σε αυτούς τους τραγου­διστές, πα­ρατήρησε ότι οι τελευταίοι είχαν ακρι­βώς το ίδιο ακουομε­τρικό προφίλ με τους βιομηχα­νικούς ερ­γάτες, και έτσι σύ­ντομα κατάφερε να υπο­γραμμίσει τη βασική σχέση σύμφω­να με την οποία ένα υποκεί­μενο μπορεί να αναπαράγει φω­νητικά μόνο ό,τι ακούει με ακρίβεια και ορθότητα. Λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις πρώτες ανακαλύ­ψεις, ο Tomatis δημιούργησε μια θεραπευ­τική συσκευή που επέτρεπε τη μόνιμη και πλήρη αποκατάσταση των φωνητι­κών προσόντων ενός τραγουδιστή με ανε­πάρκεια. Αυτή η θεραπευτική συσκευή ονομάστηκε «Ηλεκτρονικό Αυτί». Το «Ηλεκτρονικό Αυτί» ήταν το ξεκίνημα για την καθιέρωση τριών θεμελιωδών αρχών, που ονο­μάστηκαν «Νόμοι του Tomatis»:
  • Ο λάρυγγας μπορεί να παράγει μόνο τις αρμο­νίες που το αυτί ακούει (η φωνή περιλαμβάνει μόνο αυ­τά που ακούει το αυτί).
  • Αν σε ένα αυτί με βλάβη, αποκαταστήσουμε την ικανότητα της σωστής ακρόασης των χα­μένων ή των αλλοιωμένων συχνοτήτων, τότε αυτές οι συ­χνότητες θα αποκατασταθούν άμε­σα και ασυνείδη­τα και στη φωνητική εκπομπή.
  • Αν συνεχιστεί για συγκεκριμένο χρονικό διάστη­μα, η διέγερση με το «Ηλεκτρονικό Αυ­τί» τροπο­ποιεί οριστικά την ακοή του υποκει­μένου και επομένως και τη φώνησή του (Νόμος του κα­τάλοιπου).
Η εφαρμογή αυτών των τριών νόμων στο «Ηλε­κτρονικό Αυ­τί» ονομάστηκε "The Tomatis Effect" (Η επίδραση Tomatis). Στη συνέχεια, η έρευνα του Tomatis τον οδήγησε να ενδια­φερθεί για την εκμάθηση ξένων γλωσσών και κατέδειξε ότι στη γλωσσική ανάλυση κάθε γλώσσα χαρακτηρίζεται από μια συγκεκριμένη ζώνη συχνοτή­των, που ονομάζεται “Pass band”. Στη συνέχεια, στα τέλη της δεκαετίας του 1950, ο To­matis άρχισε να διερωτάται για τη σχέση ανάμε­σα στο αυτί και τις αναγνωστικές ικανότητες. Τα επόμε­να χρόνια άρχισε να χρη­σιμοποιεί την τεχνι­κή του για να βοηθήσει παιδια που πα­ρουσίαζαν αναγνωστικές δυσκολίες. Στις αρχές του 1960 άρχισε να τον απασχολεί ένα άλ­λο ερώτημα: η πιθανή επίδραση του ήχου στα αν­θρώπινα όντα πριν τη γέννηση. Ήταν η εποχή, που χαρακτηριζόταν από το ερώτη­μα για την ενδομήτρια εμπειρία, όταν η μέθοδος Tomatis μετατόπισε το ενδιαφέρον της από την ακουστική φωνολογία (όπου το ενδιαφέρον εστιάζεται στη σχέση αυτί/φωνή) στην «ακου­στική ψυχολογική φω­νολογία». Ο Tomatis άρχισε να εφαρμόζει μια θεραπεία ήχου που βα­σιζόταν σε φιλτραρισμένους ήχους, οι οποί­οι σύμφωνα με τον Tomatis αναπαράγουν τις συν­θήκες ζωής μέσα στη μή­τρα και επιτρέπουν στο άτομο που δυσκολεύεται σε επίπε­δο σχέσεων και επικοινωνίας, να αναβιώσει συναισθήματα και αναμνήσεις των πρώτων σταδίων της ανάπτυξής του κα­τά τη διάρκεια των ενδομήτριων εμπειριών του. Ο Tomatis ανέπτυξε λεπτομερώς μια πλήρη ηχητι­κή διαδρο­μή, της οποίας ο ρόλος ήταν να επι­στρέψει ένα άτομο, με έναν ελεγχόμενο και μη βί­αιο τρόπο στις ακουστικές συνθή­κες της ενδομή­τριας εμπειρίας του,και μετά, μέσω της ηχητι­κής αυτής διαδρομής, να αναγεννηθεί πραγματικά ψυχολογικ­ά, γεγονός που ονόμασε «ηχητική γέννηση». Αυτή η ηχητική διαδρομή καθορίζει προοδευτικά τον τρόπο του ατόμου να ακούει, να μιλάει και να δια­βάζει. Ωστόσο ενδέχεται να συμβούν ατυχήματα κατά τη διαδρο­μή, τα οποία συνεπάγονται διαταραχές οι οποί­ες γίνονται ορατές σε κάποιο από τα στάδια ή σε πολ­λά στάδια την ίδια στιγμή. Η θεραπευτική μέθοδος που προτάθηκε από τον To­matis συ­νίσταται, συνεπώς, στο να ακολουθήσει το άτομο που βιώνει δυσκολίες στην επικοινωνία, ένα ιδανικό ηχητικό μο­νοπάτι από το οποίο για κάποιους λόγους, παρέκκλινε/ απο­μακρύνθηκε. Διαδικασία: Κάθε άτομο που έρχεται σε ένα Κέντρο Tomatis στην πρώτη επίσκεψη, υποβάλλεται αρχικά σε μια ακουστικο-ψυχο-φω­νολογική αξιολόγηση (APPA, διάρκειας περίπου 90 λεπτών). Αυτή η αξιολόγηση (APPA) γίνεται με ένα σύμ­βουλο και λαμβάνει χώρα σε τρεις φάσεις: Αρχικά παίρνεται το ιστορικό του υποκειμένου. Σε αυτήν την πρώτη φάση, ο σκοπός είναι να προσδιο­ριστούν οι λόγοι που οδήγησαν το υπο­κείμενο να συμβουλευτεί ένα Tomatis Κέντρο, αλ­λά και να γί­νουν κατανοητά τα κίνη­τρα του υπο­κειμένου (ή της οικογένειάς του αν πρόκειται για παιδί), μια απα­ραίτητη κατάστα­ση πριν αρχίσει οποιαδήποτε δια­δικασία. Στη συνέχεια, πραγματοποιείται μια σειρά από δο­κιμασίες (τεστ για την ακουστική πλευρίω­ση, την ακοή κλπ). Στο τέλος σε μια ενδελεχή συνεδρία, ο σύμ­βουλος παρουσιάζει τις διεστρεβλώσεις στην ακοή οι οποί­ες φανερώθηκαν από τις δοκιμα­σίες και ορί­ζει τα μέσα της δράσης που μπορεί να παρέχει η μέθοδος Tomatis για να αποκατα­σταθούν οι δια­ταραχές και οι δυσκολίες που εντοπίστηκαν. Μετά από αυτήν την αξιολόγηση, είναι πιθανό να αρ­χίσει μια διαδικασία με τη Μέθοδο Tomatis, με τη μορφή εντατι­κών ακουστικών συνεδριών. Σαν γενι­κός κανόνας συνίσταται μια συχνότητα 4-6 δίω­ρων συνεδριών την εβδομάδα. Κάθε περίοδος ακουστικών συνεδριών ακολουθείται από μια παύ­ση αρκετών εβδομάδων, που είναι αναγκαία για την προο­δευτική ανάπτυξη των ακουστικών μηχα­νισμών και την εν­σωμάτωσή τους. Ο αριθμός των περιόδων της ακουστικής παρέμβα­σης κα­θώς και η διάρκειά τους εξαρτάται από τη φύση του προ­βλήματος που πρέπει να αντιμετωπι­στεί. Καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας οι δοκιμασί­ες και οι συμβουλευτικές συνεδρίες λαμβάνουν χώρα σε τακτά δια­στήματα, με σκοπό την καταγρα­φή και την αξιολόγηση της προόδου που γίνεται, καθώς και της δουλειάς που απομένει να γίνει. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, προκειμένου να αποκατα­σταθεί η επιθυμία του υποκειμένου να ακούσει, ίσως είναι αναγκαία μια εγγραφή της φω­νής της μη­τέρας του. Η ηχο­γραφημένη φωνή θα επεξεργαστεί σε ένα εργαστήριο με σκοπό να κα­ταγραφεί σε ακουστικές συνθήκες παρόμοιες με εκείνες που επι­κρατούν στο ενδομήτριο περιβάλ­λον.

Εφαρμογή

Αυτισμός Ο αυτισμός είναι μια Διάχυτη Αναπτυξιακή Διαταραχή (ADD ή ΔΑΔ). Οι ΔΑΔ είναι σοβαρές διαταραχές που εμφανίζεται νωρίς στη ζωή του ατόμου, και χαρακτηρίζονται από καθυ­στερήσεις και τροποποιήσεις στην ανάπτυξη των ικανοτήτων κοινωνικής αλληλεπίδρασης, επικοινωνίας καθώς και στις γνωστικές ικανότητες. Σύμφωνα με την παγκόσμια ταξινόμηση των ασθε­νειών και το DSM-IV (Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο, 4η έκδο­ση), τα συμπτώματα του αυτι­σμού είναι τα εξής: Πρώιμη ανάπτυξη των διαταραχών, πριν την ηλι­κία των 3 ετών. Σοβαρές δυσκολίες στην κοινωνική αλληλεπί­δραση. Σοβαρές ανωμαλίες στη γλωσσική ανάπτυξη. Περιορισμένες, επαναλαμβανόμενες και στερεοτυ­πικές συμπεριφορές. Περιορισμένες, επαναλαμβανόμενες, στερεοτυπι­κές συμπεριφορές, ενδιαφέροντα και δραστηριότη­τες. Μη αναμενόμενες/μη τυπικές αισθητηριακές αντι­δράσεις, που αντανακλούν υπερευαισθη­σία ή υπο­ευαισθησία. Είναι φυσικά προφανές ότι η Mέθοδος Tomatis απο­τελεί μια μόνο από τις πολλές πιθανές προσεγ­γίσεις που βοηθούν το αυτιστικό παιδί, και σε κα­μία περί­πτωση δεν θα πρέπει να θεωρηθεί επαρκής από μόνη της. Ωστόσο, μπορεί να είναι ένας πολύ χρήσιμος σύμ­μαχος όταν δουλεύετε για να βελτιώσετε αυτή τη διατα­ραχή, επειδή μπορεί πολύ αποτελεσματικά να βοηθή­σει το αυτιστικό παι­δί σε διάφορα επίπεδα. Αρχικά, σημαντική δουλειά γίνεται με τη φωνή της μητέρας: το παιδί θα καταδυθεί ξανά στο ηχητικό πε­ριβάλλον της μή­τρας στην προσπάθεια να του δη­μιουργηθεί η επιθυμία να επικοινωνήσει. Διοχετεύοντας τη φωνή της μητέρας με την ισχυρή συμμετο­χή της μετάδοσης μέσω του οστού, το σκε­πτικό είναι να ξυ­πνήσει στο παιδί η επίγνωση του αρ­χέγονου και αδιάρρη­κτου δεσμού που είναι ρι­ζωμένος μέσα του. Είναι πολύ ενδιαφέρον να παρατηρήσει κανείς τη με­γάλη ρυθμιστική δύναμη που έχει η μητρική φω­νή: πολύ συχνά, το παιδί ηρεμεί αμέσως όταν την ακούει και μας δίνει την εντύπωση ότι θυμάται και αναγνω­ρίζει τη φωνή. Πιο συγκεκριμένα, ο σκοπός είναι να εδραιωθεί επι­κοινωνία με το παιδί, διεγείροντας το μέσω μιας πολύ συγκεκριμένης διεργασίας στην οστική με­τάδοση. Αυτή η διεργασία θα βοηθήσει σε έναν κα­λύτερο ορι­σμό του σωματικού σχεδίου, επειδή η αντίληψη της οστικής δομής προάγει την επίγνωση της ενότητας της συνολικής σωματικής δομής. Επιπλέον, η δουλειά πάνω στην οστική μετάδοση θα αυξή­σει την ευαισθησία στις δερματικές αντι­δράσεις και ως εκ τούτου και την επίγνωση για το σώμα. Αυ­τή η ενίσχυση των αντιδράσεων του δέρ­ματος έχει ως επακόλουθο μεγαλύτερη ευαισθησία σε όλα τα παλ­μικά φαινόμενα και συγκεκριμένα στους ήχους που εμπεριέχονται στην ομιλία. Επιπλέον, αφυπνίζοντας τη δερματική και επο­μένως την απτική ευαισθησία, διεγείρουμε επίσης την οπτι­κή επαφή, καθώς υπάρχει μια λειτουργική αναλογία ανάμεσα στις δύο αισθήσεις. Το βλέμμα γίνεται πιο εξερευνητικό και το παιδί αρχίζει να «μαθαίνει» το οπτικό του περιβάλλον μέσω του βλέμματος. Τέλος, ολόκληρο το πρόσωπο γίνεται πιο εκφρα­στικό και το παιδί αρχίζει να χρησιμοποιεί και να αναπτύσ­σει ικανότητα στις μη λεκτικές απόψεις της επικοινω­νίας, στα πλαίσια συ­γκεκριμένων τρόπων παντομί­μας. Όταν το αυτί ρυθμιστεί σωστά με την οστική με­τάδοση, θα παρατηρηθεί επίσης και εξάλειψη ή μείωση των εκρήξεων θυμού που παρατηρούνται οι συχνά σε περιπτώσεις ακου­στικής υπερευαισθησί­ας/ υποευαι­σθησίας. Σε λεκτικό επίπεδο, όταν το παιδί ήδη μιλάει, θα ση­μειωθεί μια αύξηση στην ομιλητικότητά του κα­θώς και βελτίωση στα εκφραστικά χαρακτηριστικά της γλώσσας, μέσω μιας καταλ­ληλότερης τονικής καμπύλης. Τέλος, αυτή η πολυ-αισθητηριακή προσέγγιση θα είναι όλο και πιο αποτελεσματική, επειδή η ακουστική διέγερση πα­ράγει μεγάλη αύξηση των πηγών ενέργειας και κατά συ­νέπεια μειώνουν την ανησυχία από την οποία το αυτιστικό παιδί υποφέρει.

Σύνδρομο Asperger

Το Σύνδρομο Asperger, όπως και κάθε μορφή του αυ­τισμού είναι μια διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή (ΔΑΔ, PDD). Ωστόσο, σε αντίθεση με το αυτιστικό παιδί, το παιδί με Σύν­δρομο Asperger δεν παρουσιάζει ανωμαλία στην κατάκτηση της γλώσσας. Επιπλέον, δεν παρουσιάζει σημαντική καθυ­στέρηση στη νοητική ανάπτυξη τα πρώτα 3 χρόνια της ζωής του. Η νοημοσύνη του παιδιού είναι φυσιολογική και συνο­δεύεται συχνά από καλή ικανότητα απομνημόνευσης. Δεν εμφανίζονται υπερβολικές αισθητηριακές αντιδράσεις, ούτε από άποψη πλεονάσματος ούτε από άποψη έλλειψης. Από την άλλη, όπως και στον αυτισμό, υπάρχουν δυσκολίες στην κοινωνική αλληλεπίδραση που συνοδεύονται από επα­ναλαμβανόμενη και στερεοτυ­πική συμπεριφορά, καθώς και από περιορισμένο πεδίο δραστηριοτήτων και ενδιαφε­ρόντων. Λόγω της απουσίας σημαντικής γλωσσικής καθυστέρησης, συχνά η διαταραχή διαγιγνώσκεται αρκετά αργά, όταν το παιδί αρχίζει να πηγαίνει στο νηπιαγωγείο, μια περίοδος που οι δυσκολίες στις κοινωνικές σχέσεις έρχονται στο φως. Μπορούν να γίνουν οι ίδιες παρατηρήσεις που αφορούν τον αυτισμό: η Μέθοδος Tomatis είναι ένα πιθανό θεραπευτικό εργαλείο, που χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με άλλες προ­σεγγίσεις.

Διαταραχές κινητικού προγραμματισμού

Πρόκειται για δυσκολίες που αφορούν καθυστέρηση στην ικανότητα εκτέλεσης χειρονομιών, οι οποίες δεν χρειάζεται να αποκτηθούν μέσω συγκεκριμένης εκ­παίδευσης, σε αντί­θεση με αυτές που σχετίζονται με τη δυσπραξία (πχ το να τρως με μα­χαιροπίρουνα), και οι οποίες μαθαίνονται φυσιο­λογικά με το χρόνο (πχ περπάτημα, τρέξιμο, πήδημα, το να ακολουθείς ένα ρυθμό χτυπώντας το πόδι ή τα δάχτυλα). Κατά συνέπεια, αυτές οι διαταραχές σχετίζονται με την αντί­ληψη των χειρονομιών που αντιμετωπίζουν το σώμα σαν σύνολο. Για παράδειγμα, τα παιδιά που παρουσιάζουν αυ­τού του εί­δους τις δυσκολίες δεν μπορούν να συ­ντονίσουν τα χέρια και τα πόδια τους όταν κολυ­μπούν, τρέχουν με ασυντόνιστο τρόπο, δυσκολεύο­νται να ισορροπήσουν στο ένα πόδι ή να κατέβουν τις σκάλες.

Προβλήματα που σχετίζονται με την ικανότητα προσοχής

Σύμφωνα με τον ορισμό που έδωσε ο William James, η προ­σοχή είναι « η μέσω του μυαλού κα­τάκτηση, με καθαρή και έντονη μοεφή, μιας κα­τάστασης που φαί­νεται να αποτελεί­ται από πολλά ταυτόχρονα πιθανά αντικείμενα ή σκέψεις». Σύμφωνα με αυτόν τον ορισμό, η προσοχή, σε αντί­θεση με ό,τι πιστεύεται ευρέως, δεν είναι μια συγκε­ντρωτική διαδι­κασία, αλλά μπορεί να χωρι­στεί σε διάφορες διαστάσεις, σε κάθε μια από τις οποίες η μέθοδος Tomatis μπορεί να έχει θετική δράση. Συγκε­κριμένα: Ο βαθμός της προσοχής, η ένταση της Η επιλεκτική διάσταση της προσοχής, η οποία αφο­ρά την ικανότητα να εστιάζουμε σε συγκε­κριμένα στοιχεία σε μια κατάσταση, ενώ απο­κλείουμε αυτά που θεωρούμε μη σχετικά. Το πρώτο ανταποκρίνεται πρώτα από όλα σε μια γε­νική κα­τάσταση ετοιμότητας που πρέπει να είναι επαρκώς υψηλή, έτσι ώστε το νευρικό σύστημα να εί­ναι ευαίσθητο σε κάθε είδους πληροφορία που δέχε­ται. Κατά δεύτερον, ανταποκρί­νεται στη διατη­ρούμενη προσοχή και στην εγρήγορση, με άλλα λόγια στην ικανότητα να διατηρεί ένα συγκεκρι­μένο επίπεδο ετοιμότητας μετά από μια πνευματική προσπάθεια. Η δράση της Μεθόδου Tomatis σε αυτόν τον το­μέα της προ­σοχής βασίζεται σε αυτό που ο Tomatis ονο­μάζει «ενεργο­ποίηση» ή «δυναμογενετική» λει­τουργία του αυτιού. Αυτό αφορα παιδιά ή ενήλικες που δεν μπορούν να μείνουν συγκεντρωμένοι για ικανοποιητικά με­γάλες περιόδους ή κα­τά τη διάρκεια των δραστη­ριοτήτων που τους έχουν δοθεί, ακόμα και, η δρα­στηριότητα αυτή επιπλέον απαιτεί, μικρή διανοητι­κή προσπάθεια και παρουσίαζει μια ρουτίνα ή ένα γνωστό χαρακτή­ρα (πχ μια επανάληψη ή μια αντι­γραφή για το παιδί). Το δεύτερο είναι, επομένως, η ικανότητα να αντι­στέκεται στους περισπασμούς και την ίδια στιγμή να διακρίνει μεταξύ των πληροφοριών ποιες είναι κα­τάλληλες και ποιες όχι. Η επίδραση που έχει η Μέθοδος Tomatis σε αυτή τη μορφή προσοχής ειναι σχεδιασμένη ώστε να βοηθά τους αν­θρώπους που η προσοχή τους δια­σπάται εύκο­λα κάτι που έχει σαν επακόλουθο σύγ­χυση όσο αφο­ρά τη σημασία. Εδω, η Μέθοδος Tomatis τυπικά απευθύνεται στο μαθητή που εί­ναι διαρκώς «στον κόσμο του» (αφηρημένος) και δεν μπορεί να φιλ­τράρει σωστά τις πληροφορίες που έχει να επεξεργα­στεί. Μια συγκεκριμένη μορφή της επιλεκτικής προσο­χής είναι η διαμοιρασμένη προσοχή που είναι η ικανότη­τα να μοιράζει κανείς την προσοχή του με­ταξύ δια­φόρων πηγών πληροφο­ριών ή μεταξύ δια­φόρων δρα­στηριοτήτων που πρέπει να εκτελε­στούν. Όταν αυτή η μορφή της προσοχης που είναι πολύ παγιωμένη σε γνωστικά επίπεδα δεν υπάρχει, συνιστά πηγή δυσκο­λίας ή σημαντικής δυστυχίας για το παιδί, σε μια κα­τάσταση στο σχολείο όπου διαρκώς αντιμετωπίζει την ανάγκη να εκτελεί διάφορα καθήκοντα την ίδια στιγμή, πχ πρέπει να γράψει μια πρόταση ενώ ταυ­τόχρονα ακούει το δάσκαλο.

Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες

Πρόκειται για αναπτυξιακές διαταραχές νευρολογι­κής προ­έλευσης που χαρακτηρίζονται από δυσκολί­ες μάθησης οι οποίες δεν οφείλονται σε νοητική καθυ­στέρηση, σωματική ή αισθητηριακή αναπη­ρία, σε δυ­σμενές περιβάλλον, όπως κοινωνικο-οι­κονομικό υπόβαθρο ή στην παρουσία ψυχολο­γικών- συναισθη­ματικών δυσκολιών. Αυτές οι δυσκολίες έρχονται σε αντίφαση με τις άλ­λες πε­ριοχές της ανάπτυξης που είναι φυσιολογι­κές. Εμφανίζονται πολύ νωρίς στη ζωή και παρεμβαί­νουν στη φυσιολογική και σταθερή ανάπτυξη μέχρι την ενηλικίωση. Μερικές από αυτές τις διαταραχές που αφορούν άμε­σα μα­θησιακές δυσκολίες στο σχολείο είναι: - Δυσλεξία - Δυσορθογραφία - Δυσαριθμησία - Δυσγραφία Άλλες που σχετίζονται με την ανάπτυξη της προ­φορικής γλώσσας, ομαδοποιούνται κάτω από τον όρο δυ­σφασία. Τέλος, άλλες αφορούν τον προγραμματισμό και την κα­τάκτηση των μαθημένων χειρονομιών και χαρα­κτηρίζονται ως δυσπραξία.

Παραπομπές στους Οδηγούς του NOESI.gr.
Είναι σημαντικό να αναφέρετε ως πηγή των πληροφοριών τη σελίδα www.noesi.gr/book εφόσον χρησιμοποιήσετε υλικό από τους Οδηγούς του NOESI.gr σε άλλες ιστοσελίδες. Σεβαστείτε το έργο της ομάδας noesi.gr και τον αναγνώστη που χρειάζεται να βρίσκει έγκυρες και ενημερωμένες πληροφορίες για θέματα υγείας και πρόνοιας. Για τον σκοπό αυτό, ενημερώνουμε τις σελίδες των Οδηγών τακτικά, μία βασική παράμετρος της πιστοποίησης του NOESI.gr από το Health on the Net Foundation. Εάν δεν έχετε τρόπο να ενημερώνετε τακτικά τις δικές σας ιστοσελίδες ή έντυπες εκδόσεις, δώστε την ευκαιρία στον αναγνώστη σας να βρει στον ίδιο Οδηγό, όπου ανατρέχετε κι εσείς, μία ενημερωμένη βάση σωστής πληροφόρησης. Μπορείτε να χρησιμοποιείτε το υλικό κάθε Οδηγού μας ελεύθερα, να αναφέρετε το όνομα του (π.χ. Οδηγός διαταραχών, παρεμβάσεων, υπηρεσιών κ.ά). και τη διεύθυνση της ιστοσελίδας του, χωρίς ειδική άδεια από το NOESI.gr, εφόσον λάβετε υπόψη την παρούσα παραίνεση και τους όρους χρήσης του www.noesi.gr.